{"id":2319,"date":"2024-07-15T03:24:42","date_gmt":"2024-07-15T03:24:42","guid":{"rendered":"https:\/\/tastycounter.net\/index.php\/2024\/07\/15\/phat-hien-vat-the-bat-thuong-dang-an-nap-trong-thien-ha-cua-chung-ta-co-the-la-lo-den\/"},"modified":"2024-07-15T03:24:42","modified_gmt":"2024-07-15T03:24:42","slug":"phat-hien-vat-the-bat-thuong-dang-an-nap-trong-thien-ha-cua-chung-ta-co-the-la-lo-den","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/tastycounter.net\/index.php\/2024\/07\/15\/phat-hien-vat-the-bat-thuong-dang-an-nap-trong-thien-ha-cua-chung-ta-co-the-la-lo-den\/","title":{"rendered":"Ph\u00e1t hi\u1ec7n v\u1eadt th\u1ec3 b\u1ea5t th\u01b0\u1eddng \u0111ang \u1ea9n n\u1ea5p trong Thi\u00ean h\u00e0 c\u1ee7a ch\u00fang ta, c\u00f3 th\u1ec3 l\u00e0 l\u1ed7 \u0111en"},"content":{"rendered":"<\/p>\n<div class=\"content-detail textview\">\n<p>Trong m\u1ed9t d\u1ef1 \u00e1n ph\u00e2n t\u00edch, s\u00e0ng l\u1ecdc c\u00e1c b\u1ee9c \u1ea3nh c\u00f3 gi\u00e1 tr\u1ecb trong hai th\u1eadp k\u1ef7 t\u1eeb kho l\u01b0u tr\u1eef c\u1ee7a K\u00ednh vi\u1ec5n v\u1ecdng Kh\u00f4ng gian Hubble, c\u00e1c nh\u00e0 v\u1eadt l\u00fd thi\u00ean v\u0103n qu\u1ed1c t\u1ebf \u0111\u00e3 b\u1ea5t ng\u1edd t\u00ecm th\u1ea5y nh\u1eefng d\u1ea5u hi\u1ec7u c\u00f3 th\u1ec3 l\u00e0 b\u1eb1ng ch\u1ee9ng v\u1ec1 m\u1ed9t l\u1ed7 \u0111en b\u1ea5t th\u01b0\u1eddng c\u00f3 kh\u1ed1i l\u01b0\u1ee3ng \u00edt nh\u1ea5t g\u1ea5p 8.200 l\u1ea7n M\u1eb7t tr\u1eddi \u0111ang \u1ea9n n\u00e1u trong Thi\u00ean h\u00e0 c\u1ee7a ch\u00fang ta &#8211; D\u1ea3i Ng\u00e2n h\u00e0.<\/p>\n<p>\u0110\u1ec3 \u0111i \u0111\u1ebfn ph\u00e1t hi\u1ec7n n\u00e0y, nh\u00e0 v\u1eadt l\u00fd thi\u00ean v\u0103n Maximilian H\u00e4berle \u0111\u1ebfn t\u1eeb Vi\u1ec7n Thi\u00ean v\u0103n h\u1ecdc Max Planck \u1edf Heidelberg, \u0110\u1ee9c v\u00e0 c\u00e1c c\u1ed9ng s\u1ef1 \u0111\u00e3 ph\u00e2n t\u00edch h\u01a1n 500 h\u00ecnh \u1ea3nh c\u1ee7a \u03c9 Centauri, m\u1ed9t c\u1ee5m d\u00e0y \u0111\u1eb7c g\u1ed3m 10 tri\u1ec7u ng\u00f4i sao c\u00e1ch H\u1ec7 M\u1eb7t tr\u1eddi kho\u1ea3ng 18.000 n\u0103m \u00e1nh s\u00e1ng (5,43 kiloparsec). Nh\u1eefng h\u00ecnh \u1ea3nh n\u00e0y ch\u1ee7 y\u1ebfu \u0111\u01b0\u1ee3c ch\u1ee5p \u0111\u1ec3 gi\u00fap hi\u1ec7u ch\u1ec9nh c\u00e1c thi\u1ebft b\u1ecb c\u1ee7a Hubble trong nhi\u1ec1u n\u0103m.<\/p>\n<figure><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" src=\"https:\/\/st.quantrimang.com\/photos\/image\/holder.png\" width=\"767\" height=\"767\" class=\"lazy\" data-src=\"https:\/\/st.quantrimang.com\/photos\/image\/2024\/07\/13\/vat-the-bat-thuong-an-nap-trong-dai-ngan-ha1.jpg\"><\/figure>\n<div id=\"articleads\" class=\"adbox adsense in-article\"><ins class=\"adsbygoogle\" style=\"text-align:center\" data-ad-format=\"fluid\" data-ad-layout=\"in-article\" data-ad-client=\"ca-pub-9275417305531302\" data-ad-slot=\"2079243249\"><\/ins><\/div>\n<p>Nh\u00f3m nghi\u00ean c\u1ee9u \u0111\u00e3 gh\u00e9p c\u00e1c h\u00ecnh \u1ea3nh l\u1ea1i v\u1edbi nhau \u0111\u1ec3 t\u00e1i t\u1ea1o l\u1ea1i chuy\u1ec3n \u0111\u1ed9ng c\u1ee7a h\u01a1n 150.000 ng\u00f4i sao trong c\u1ee5m. H\u00e4berle cho bi\u1ebft h\u1ea7u h\u1ebft c\u00e1c ng\u00f4i sao \u0111\u1ec1u chuy\u1ec3n \u0111\u1ed9ng \u0111\u00fang nh\u01b0 d\u1ef1 \u0111o\u00e1n c\u1ee7a c\u00e1c m\u00f4 h\u00ecnh l\u00fd thuy\u1ebft. Nh\u01b0ng sau \u0111\u00f3, nh\u00f3m nghi\u00ean c\u1ee9u ph\u00e1t hi\u1ec7n ra c\u00f3 m\u1ed9t s\u1ed1 tr\u01b0\u1eddng h\u1ee3p \u0111ang di chuy\u1ec3n nhanh h\u01a1n. C\u1ee5 th\u1ec3, c\u00f3 7 ng\u00f4i sao, t\u1ea5t c\u1ea3 \u0111\u1ec1u \u1edf g\u1ea7n trung t\u00e2m c\u1ee7a \u03c9 Centauri, \u0111ang chuy\u1ec3n \u0111\u1ed9ng qu\u00e1 nhanh n\u00ean kh\u00f4ng th\u1ec3 ch\u1ec9 ch\u1ecbu \u0111\u01b0\u1ee3c l\u1ef1c h\u1ea5p d\u1eabn c\u1ee7a c\u1ee5m sao.<\/p>\n<p>\u0110i\u1ec1u n\u00e0y cho th\u1ea5y c\u00e1c ng\u00f4i sao \u0111\u00e3 \u0111\u01b0\u1ee3c t\u0103ng t\u1ed1c b\u1edfi l\u1ef1c h\u1ea5p d\u1eabn c\u1ee7a m\u1ed9t v\u1eadt th\u1ec3 l\u1edbn, ch\u1eb3ng h\u1ea1n nh\u01b0 l\u1ed7 \u0111en. Th\u00f4ng qua vi\u1ec7c ph\u00e2n t\u00edch v\u1eadn t\u1ed1c c\u1ee7a c\u00e1c ng\u00f4i sao n\u00e0y, c\u00e1c nh\u00e0 khoa h\u1ecdc \u01b0\u1edbc t\u00ednh r\u1eb1ng v\u1eadt th\u1ec3 \u0111\u00f3 c\u1ea7n \u00edt nh\u1ea5t c\u00f3 kh\u1ed1i l\u01b0\u1ee3ng \u00edt nh\u1ea5t b\u1eb1ng 8.200 l\u1ea7n kh\u1ed1i l\u01b0\u1ee3ng M\u1eb7t tr\u1eddi, th\u1eadm c\u00f2n c\u00f3 kh\u1ea3 n\u0103ng n\u1eb7ng g\u1ea5p 50.000 l\u1ea7n M\u1eb7t tr\u1eddi.<\/p>\n<p>H\u1ea7u h\u1ebft c\u00e1c l\u1ed7 \u0111en \u0111\u00e3 \u0111\u01b0\u1ee3c t\u00ecm th\u1ea5y trong n\u1eeda th\u1ebf k\u1ef7 qua b\u1eb1ng c\u00e1ch ph\u00e1t hi\u1ec7n c\u00e1c b\u1ee9c x\u1ea1 nh\u01b0 tia X ho\u1eb7c s\u00f3ng v\u00f4 tuy\u1ebfn \u0111\u01b0\u1ee3c t\u1ea1o ra b\u1edfi kh\u00ed qu\u00e1 nhi\u1ec7t, \u0111ang chuy\u1ec3n \u0111\u1ed9ng xo\u1eafn \u1ed1c v\u00e0o trong l\u1ed7 \u0111en. G\u1ee3i \u00fd \u0111\u1ea7u ti\u00ean v\u1ec1 s\u1ef1 hi\u1ec7n di\u1ec7n c\u1ee7a Sagittarius A* th\u1ef1c s\u1ef1 l\u00e0 m\u1ed9t ngu\u1ed3n v\u00f4 tuy\u1ebfn &#8211; m\u1eb7c d\u00f9 kh\u00f4ng s\u00e1ng l\u1eafm. \u0110i\u1ec1u \u0111\u00e1ng n\u00f3i l\u00e0 v\u1eabn ch\u01b0a c\u00f3 lu\u1ed3ng kh\u00ed b\u1ea5t th\u01b0\u1eddng n\u00e0o \u0111\u01b0\u1ee3c t\u00ecm th\u1ea5y \u1edf \u03c9 Centauri.<\/p>\n<p>Tuy nhi\u00ean b\u1eb1ng ch\u1ee9ng v\u1ec1 s\u1ef1 hi\u1ec7n di\u1ec7n c\u1ee7a l\u1ed7 \u0111en \u201cc\u00f2n r\u1ea5t xa m\u1edbi c\u00f3 th\u1ec3 k\u1ebft lu\u1eadn \u0111\u01b0\u1ee3c\u201d, Gerry Gilmore, nh\u00e0 v\u1eadt l\u00fd thi\u00ean v\u0103n t\u1ea1i \u0110\u1ea1i h\u1ecdc Cambridge, V\u01b0\u01a1ng qu\u1ed1c Anh, cho bi\u1ebft. \u0110\u1eb7c bi\u1ec7t, d\u1eef li\u1ec7u cho th\u1ea5y ch\u01b0a c\u00f3 b\u1eb1ng ch\u1ee9ng n\u00e0o ch\u1ec9 ra qu\u1ef9 \u0111\u1ea1o \u0111ang cong, \u0111i\u1ec1u c\u00f3 th\u1ec3 x\u1ea3y ra khi c\u00e1c ng\u00f4i sao quay quanh m\u1ed9t v\u1eadt th\u1ec3 c\u00f3 kh\u1ed1i l\u01b0\u1ee3ng l\u1edbn. Trong tr\u01b0\u1eddng h\u1ee3p c\u1ee7a Sagittarius A*, l\u1ed7 \u0111en c\u00f3 kh\u1ed1i l\u01b0\u1ee3ng g\u1ea5p 4,3 tri\u1ec7u l\u1ea7n kh\u1ed1i l\u01b0\u1ee3ng m\u1eb7t tr\u1eddi \u1edf trung t\u00e2m D\u1ea3i Ng\u00e2n h\u00e0, c\u00e1c nh\u00e0 quan s\u00e1t thi\u00ean v\u0103n \u0111\u00e3 t\u00ecm th\u1ea5y b\u1eb1ng ch\u1ee9ng kh\u00f4ng th\u1ec3 ch\u1ed1i c\u00e3i v\u1ec1 nh\u1eefng qu\u1ef9 \u0111\u1ea1o cong nh\u01b0 v\u1eady.<\/p>\n<p>Kh\u1ed1i l\u01b0\u1ee3ng c\u1ee7a v\u1eadt th\u1ec3 b\u00ed \u1ea9n trong \u03c9 Centauri s\u1ebd \u0111\u1eb7t n\u00f3 n\u1eb1m trong ph\u1ea1m vi l\u1ed7 \u0111en c\u00f3 kh\u1ed1i l\u01b0\u1ee3ng trung b\u00ecnh, th\u01b0\u1eddng \u0111\u01b0\u1ee3c coi l\u00e0 c\u00f3 kh\u1ed1i l\u01b0\u1ee3ng t\u1eeb kho\u1ea3ng 100 \u0111\u1ebfn 100.000 kh\u1ed1i l\u01b0\u1ee3ng m\u1eb7t tr\u1eddi. Cho \u0111\u1ebfn nay, b\u1eb1ng ch\u1ee9ng ch\u1eafc ch\u1eafn duy nh\u1ea5t v\u1ec1 c\u00e1c l\u1ed7 \u0111en trong ph\u1ea1m vi n\u00e0y \u0111\u1ebfn t\u1eeb vi\u1ec7c ph\u00e1t hi\u1ec7n c\u00e1c s\u00f3ng h\u1ea5p d\u1eabn \u0111\u01b0\u1ee3c t\u1ea1o ra b\u1edfi hai l\u1ed7 \u0111en \u0111ang h\u1ee3p nh\u1ea5t. M\u1ed9t s\u1ef1 ki\u1ec7n nh\u01b0 v\u1eady, \u0111\u01b0\u1ee3c quan s\u00e1t v\u00e0o n\u0103m 2019, \u0111\u00e3 t\u1ea1o ra m\u1ed9t v\u1eadt th\u1ec3 c\u00f3 kh\u1ed1i l\u01b0\u1ee3ng kho\u1ea3ng 150 l\u1ea7n kh\u1ed1i l\u01b0\u1ee3ng m\u1eb7t tr\u1eddi.<\/p>\n<div id=\"articleads2\" class=\"adbox in-article adsense\"><ins class=\"adsbygoogle\" style=\"text-align:center\" data-ad-format=\"fluid\" data-ad-layout=\"in-article\" data-ad-client=\"ca-pub-9275417305531302\" data-ad-slot=\"4889239415\"><\/ins><\/div>\n<p>Vi\u1ec7c t\u00ecm ki\u1ebfm c\u00e1c l\u1ed7 \u0111en c\u1ee1 trung kh\u00f4ng ph\u1ea3i l\u00e0 kh\u00e1i ni\u1ec7m m\u1edbi trong ng\u00e0nh thi\u00ean v\u0103n, nh\u01b0ng h\u1ea7u h\u1ebft sau \u0111\u00f3 \u0111\u00e3 b\u1ecb b\u00e1c b\u1ecf. C\u00e1c nh\u00e0 v\u1eadt l\u00fd thi\u00ean v\u0103n t\u1eeb l\u00e2u \u0111\u00e3 nghi ng\u1edd r\u1eb1ng m\u1ed9t s\u1ed1 ngu\u1ed3n tia X \u2018si\u00eau s\u00e1ng\u2019 c\u00f3 th\u1ec3 l\u00e0 c\u00e1c l\u1ed7 \u0111en \u1edf ph\u1ea1m vi k\u00edch th\u01b0\u1edbc n\u00e0y. Nh\u01b0ng h\u1ea7u h\u1ebft nh\u1eefng \u1ee9ng c\u1eed vi\u00ean \u0111\u00f3 hi\u1ec7n nay \u0111\u00e3 \u0111\u01b0\u1ee3c ch\u1ee9ng minh l\u00e0 nh\u1eefng ng\u00f4i sao neutron t\u1ecfa s\u00e1ng r\u1ef1c r\u1ee1 b\u1ea5t th\u01b0\u1eddng do v\u1eadt ch\u1ea5t qu\u00e1 n\u00f3ng t\u1eeb m\u1ed9t ng\u00f4i sao \u0111\u1ed3ng h\u00e0nh.<\/p>\n<p>H\u00e4berle cho bi\u1ebft nh\u00f3m hi\u1ec7n \u0111ang l\u00ean k\u1ebf ho\u1ea1ch cho nh\u1eefng quan s\u00e1t quang ph\u1ed5 ti\u1ebfp theo b\u1eb1ng K\u00ednh vi\u1ec5n v\u1ecdng Kh\u00f4ng gian James Webb. M\u1eb7c d\u00f9 d\u1eef li\u1ec7u c\u1ee7a Hubble ch\u1ec9 hi\u1ec3n th\u1ecb c\u00e1ch c\u00e1c ng\u00f4i sao di chuy\u1ec3n trong tr\u01b0\u1eddng quan s\u00e1t, nh\u01b0ng quang ph\u1ed5 c\u1ee7a c\u00e1c ng\u00f4i sao s\u1ebd ti\u1ebft l\u1ed9 c\u00e1ch ch\u00fang di chuy\u1ec3n d\u1ecdc theo \u0111\u01b0\u1eddng ng\u1eafm, cho ph\u00e9p c\u00e1c nh\u00e0 thi\u00ean v\u0103n h\u1ecdc t\u00e1i t\u1ea1o l\u1ea1i ho\u00e0n to\u00e0n v\u1eadn t\u1ed1c c\u1ee7a ch\u00fang trong kh\u00f4ng gian 3D.<\/p>\n<p>N\u1ebfu c\u00e1c nh\u00e0 khoa h\u1ecdc c\u00f3 th\u1ec3 ch\u1ee9ng minh ch\u00ednh x\u00e1c s\u1ef1 t\u1ed3n t\u1ea1i c\u1ee7a v\u1eadt th\u1ec3 n\u00e0y b\u1eb1ng nh\u1eefng nghi\u00ean c\u1ee9u chuy\u00ean s\u00e2u h\u01a1n trong t\u01b0\u01a1ng lai, n\u00f3 s\u1ebd tr\u1edf th\u00e0nh l\u1ed7 \u0111en l\u1edbn th\u1ee9 hai \u0111\u01b0\u1ee3c t\u00ecm th\u1ea5y trong Thi\u00ean h\u00e0 c\u1ee7a ch\u00fang ta. Ngo\u00e0i ra, \u0111\u00e2y c\u0169ng c\u00f3 th\u1ec3 l\u00e0 l\u1ed7 \u0111en c\u00f3 kh\u1ed1i l\u01b0\u1ee3ng trung b\u00ecnh &#8211; m\u1ed9t v\u1eadt th\u1ec3 \u1edf v\u00f9ng \u0111\u1ea5t b\u00ed \u1ea9n gi\u1eefa c\u00e1c l\u1ed7 \u0111en &#8216;si\u00eau l\u1edbn&#8217; \u0111\u01b0\u1ee3c cho l\u00e0 n\u1eb1m \u1edf trung t\u00e2m c\u1ee7a h\u1ea7u h\u1ebft c\u00e1c thi\u00ean h\u00e0.<\/p>\n<\/div>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Trong m\u1ed9t d\u1ef1 \u00e1n ph\u00e2n t\u00edch, s\u00e0ng l\u1ecdc c\u00e1c b\u1ee9c \u1ea3nh c\u00f3 gi\u00e1 tr\u1ecb trong hai th\u1eadp k\u1ef7 t\u1eeb kho l\u01b0u tr\u1eef c\u1ee7a K\u00ednh vi\u1ec5n v\u1ecdng Kh\u00f4ng gian Hubble, c\u00e1c nh\u00e0 v\u1eadt l\u00fd thi\u00ean v\u0103n qu\u1ed1c t\u1ebf \u0111\u00e3 b\u1ea5t ng\u1edd t\u00ecm th\u1ea5y nh\u1eefng d\u1ea5u hi\u1ec7u c\u00f3 th\u1ec3 l\u00e0 b\u1eb1ng ch\u1ee9ng v\u1ec1 m\u1ed9t l\u1ed7 \u0111en b\u1ea5t [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[1],"tags":[],"class_list":["post-2319","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-khong-phan-loai"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/tastycounter.net\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/2319","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/tastycounter.net\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/tastycounter.net\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/tastycounter.net\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/tastycounter.net\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=2319"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/tastycounter.net\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/2319\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/tastycounter.net\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=2319"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/tastycounter.net\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=2319"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/tastycounter.net\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=2319"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}